Amerikaren arrakaletatik trumpismora: bidaia ulergaitz baten kronika

Lanbroa Kultur Elkartean populismoa ardatz duen hitzaldi-afari berezi bat eskaintzen da, eta berehala sumatzen da ez dela ohiko formatuan gauzatzen den solasaldia. Hitzaldian bi hizlari nagusik parte hartzen dute: Joseba Zulaika eta Mikel Reparaz. Zulaikak nazioarteko sona du — Violencia Vasca. Metáfora y sacramento lan famatuaren egilea da—, eta gaur egun Gipuzkoan bizi da. Reparaz, berriz, Nafarroako kazetari ezaguna da, EITBn ibilbide oparoa egiten duena eta nazioarteko hainbat lekutan berriemaile izan dena: Bruselan, Ekialde Hurbilean, Ipar Irlandan, Pakistanen eta Estatu Batuetan. Bi hizlarien ahotsak batzen direnean, populismoaren ulermenerako erreferentzia aberats eta sakona sortzen da.

Hitzaldiaren abiapuntua Mikel Reparazen Amerikaren Arrakalak liburua da. Lan horrek Estatu Batuetako arrakala sozial, politiko eta kulturalak agerian jartzen ditu, azken urteotan bizi izan duten tentsio politikoaren giltzak eskaintzen dituelarik. Trumpismoa aztertzeko ezinbesteko lanabes bihurtzen da, supremazismo zuriaren errotik sortzen den diskurtsoa ulertzeko. “Make America Great Again” (MAGA) leloak herrialdearen barneko gatazka historikoak pizten ditu, eta demokrazia modernoaren krisiaren irudia eskaintzen du. Hitzaldian azpimarratzen da Estatu Batuak ezin direla soilik kontinente edo estatu gisa ulertu, baizik eta arrakala, brintzadura eta kontraesan etengabez osatutako ideia baten gisara.

Populismoa, horrela, ez da fenomeno isolatua; AEBetako historiaren muinean errotzen den arazo baten adierazpena da. Trumpismoaren gorakada ez da kasualitatea, baizik eta supremazismoan eta desberdintasunaren gainean eraikitako sistema baten ondorio zuzena. Hitzaldiak galdera nagusi bat mahaigaineratzen du: nola iristen da “gangster baten itxura duen 80 urteko aitita” gisa deskribatzen den pertsona bat munduko lehen demokrazia modernoaren buru izatera? Galdera horren erantzuna ez da erraza, baina Zulaikaren ikuspegi antropologikoak eta Reparazen esperientzia kazetaritza sakonak argi berriak eskaintzen dituzte.

Lanbroa Kultur Elkarteak antolatutako hitzaldi-afari honek herritarrei aukera paregabea eskaintzen die populismoaren logikak ulertzeko, gizarte garaikidearen arrakalak identifikatzeko eta etorkizun politikoari buruzko gogoeta kritiko eta arduratsua egiteko. Horrelako hitzaldien bidez, hausnarketarako gune bizi bat sortzen da, eta herritarrak gonbidatzen dira gure inguruan gertatzen diren prozesu politiko eta sozialak sakonago ulertzera, bai Bergarako jardun kulturalen bidez, bai Lanbroak antolatzen dituen beste esperientzien (hitzaldi-afariak edo bisita gidatuak) bidez.

Hitzaldi-afariaren podcast saioa