Derecho, ética pública y populismo

Lanbroa Kultur Elkartean populismoaren gaiari buruz antolatutako bigarren hitzaldi-afaria egin da: Derecho, Ética Pública y Populismo, Juanjo Álvarez EHUko Nazioarteko Zuzenbide Pribatuko katedradunaren eskutik. Lehen hitzaldi-afaria “Amerikaren arrakaletatik trumpismora: bidaia ulergaitz baten kronika” izan da, Joseba Zulaika eta Mikel Reparaz hizlariak bertan aritu direlarik. Oraingo saioan, ikuspegia Ameriketatik Espainiako errealitatera zabaldu da, eta Álvarezek zuzenbidearen eta etikaren arteko harremanetik abiatuta aztertu du populismoaren fenomenoa. Bergarako UNEDeko zuzendari ohia eta ikerlari saritua den heinean, Álvarezek ikuspegi juridiko, politiko eta etiko sakona eskaintzen du, egungo demokraziaren erronkak modu ulergarrian azalduz.

Hizlariak azaldu duenez, Espainiako 1978ko Konstituzioak paperean demokrazia moderno baten egitura jasotzen badu ere, praktikan alderdi politikoek kolonizatutako sistema bihurtu da. Botere judizialaren independentzia ahulduta dago, klientelismoaren kultura zabalduta, eta meritokraziaren printzipioak bigarren mailan geratu dira. Horren ondorioz, politikarekiko konfiantza urritu egin da, eta gizartearen zati handi batek —gazte asko barne— antipolitikaren diskurtsoetan babesa bilatu du. Testuinguru horretan, populismoa areagotu egin da, aldaketarako desira eta etsipen kolektiboa uztartzen dituen fenomeno gisa. Álvarezek azpimarratu du populismoa ez dela soilik ideologia bat, baizik eta etika publikoaren eta gardentasunaren gabezia estrukturalaren ondorio zuzena.

Bere esanetan, etika publikoa eta zuzenbide independentea dira populismoaren aurkako antidoto sendoenak. Botere judizial autonomoa, gardentasuna, eta erantzukizun publikoa dira demokraziaren oinarri sendoak, eta horien gabezia da gaur egungo desoreken jatorria. Lanbroa Kultur Elkartearen ikuspegitik, hitzaldi-afari honek ez du soilik unean uneko hausnarketa politiko bat eskaintzen, baizik eta etorkizunari begirako gogoeta iraunkorra sustatzen du: populismoaren aurrean, demokraziaren sendotasuna etikotasunean, zuzenbidearen autonomian eta herritarren konpromiso etikoan neurtzen da. Bergarako kultur giroan kokatutako saio honek erakusten du nola kultura, zuzenbidea eta etika publikoa elkarrekin harilkatzen diren gizarte kritiko eta arduratsu baten alde.

Hitzaldi-afariaren podcast saioa