Euskaldunak. Kanata. Louisbourg 1744

Euskal kulturaren ondare aberatsa aztertzeko eta nazioartean hedatzeko konpromisoan, Lanbroa Kultur Elkarteak bide berriak urratzen jarraitzen du gure herriaren memoria historikoa berreskuratzeko. Oraingoan, Xabi Otero Muerza nafarrak, Txoria Errekan argitaletxearen bidez 200 liburu baino gehiago landu dituen aditu eta argazkilariak, bere lan berriena aurkezten du: Euskaldunak. Kanata. Louisbourg 1744. Jauzarrea kultur plataforma berritzailearen sortzaile gisa, Oterok hamarkadak daramatza gure herriaren eta munduko beste kultura batzuen arteko lotura sakonak arakatzen, zientzia eta dibulgazioa uztartuz. Liburu honek Kanadako Eskozia Berrian dagoen Louisbourg gotorlekura garamatza, euskaldunek Ipar Amerikan utzitako aztarna ezabaezina berreskuratzeko asmoz. Parks Canada Louisbourg erakundearekin lortutako hitzarmen estrategikoari esker, egitasmo honek gure historiaren pasarte harrigarri bat argitzen du, euskal historia Ipar Amerikan modu zorrotz eta berritzailean kokatuz.

Louisbourg gotorlekua 1744. urtean Frantziar Inperioaren portu eta gune militar nagusienetako bat zen, baina haren bizitasun demografikoa ezin da ulertu gure arbasoen presentziarik gabe. Ikerketek frogatu dutenez, kolonia hartako biztanleriaren ehuneko hogei euskalduna zen, frantsesen ondoren bigarren nazionalitate garrantzitsuena bihurtuz. Bertan, euskaldunak Louisbourgen ez ziren marinel soilak izan; komunitate egonkorra osatu zuten eta Mi’kmaq nazioarekin harreman bereziak ehundu zituzten, elkarbizitza, merkataritza eta truke kultural sakona sustatuz. Gaur egun, Jauzarreak bultzatutako programari esker, boluntario taldeek 1744ko bizimodua birsortzen dute gotorlekuan udako hilabeteetan, euskara hutsean arituz eta bisitariei gure hizkuntzaren indarra erakutsiz. Ikuspegi antropologiko honen bidez, euskaldunak Ipar Atlantikoko indigenak bezala definitzen dira, itsasoaren bi aldeen arteko lotura historikoak eta herri indigenekiko kidetasuna azpimarratuz.

Istorio honen berreskurapenak gure herriaren izaera unibertsala ulertzeko gakoak ematen dizkigu, muga fisikoetatik harago doan ondarea baita gurea. Louisbourgeko esperientziak irakasten digu euskal kultura bizirik dagoela eta etengabeko bilakaeran jarraitzen duela munduko beste herriekin elkarlanean. Lanbroa Kultur Elkartean, gure historiaren eta kulturaren transmisioa funtsezkotzat jotzen dugu euskal identitatea etorkizunera begira sendotzeko. Hori dela eta, mota honetako aurkezpenak eta ondorengo hitzaldi-afari parte-hartzaileak ezinbesteko tresnak dira ezagutza partekatzeko eta elkarrekin hausnartzeko. Gonbidapena luzatzen dizuegu gure bisita gidatu eta gainontzeko jardueretan parte hartzera, elkarrekin euskal ondarea eta kultura sustatzen jarraitzeko asmoz. Gure sustraiak sakonak dira, eta Louisbourgeko euskaldunen ereduak gogorarazten digu gure ahotsak oihartzuna duela mundu zabaleko txoko urrunenetan ere.