Karlisten oldarraldiaren aurrekariak eta ondoko gerra (1821-1839)

Lehen Karlistaldia XIX. mendeko Espainiako eta, bereziki, Euskal Herriko historia ulertzeko ezinbesteko gertaera bat da. Bergarako Irizar Jauregian ospatutako hitzaldi-saioan, Joseba Agirreazkuenaga Zigorraga historialariak lehen Karlistaldiaren aurrekariak eta ondorioak modu narratibo eta sakonean aurkeztu zituen, bertaratutako publikoaren arreta piztuz eta gizartearen ikuspegia erdigunean jarrita. Hitzaldi hau ez zen soilik garaiko gertakari militarrak aztertzeko baliagarria izan; euskal nortasun politiko eta kulturalaren garapena ulertzeko leiho bat eskaintzen zuen, Lehen Karlistaldia gertaeraren garrantzia eta eragina nabarmenduz.

Hitzaldian, Fernando VII.aren heriotzaren ondorengo Espainiako tronuaren inguruko gatazkak eta ideologia-liskarrak azaldu ziren, absolutismoaren eta liberalismoaren arteko tentsioak herri eta nobleen erreakzioetan islatu zirelarik. Foruen garrantzia nabarmendu zen, herrialdeko autonomia eta eskubide tradizionalak babesteko modu gisa, eta Karlisten gerrak Euskal Herrian gatazka sozial eta politiko sakonak eragin zituen, bereziki Bergara inguruan. Hitzaldian, gatazka horren ondorio kulturalak, gizarte-bilakaera eta identitatearen eraikuntza ere aztertu ziren, ikuspegi integrala eskainiz, eta Bergara Bakea 1839 lehen Karlistaldiaren amaiera sinboliko eta praktiko bezala aurkeztu zen.

Ondorioetan, Lehen Karlistaldiak Euskal Herriko nortasun politikoan eta kulturaren garapenean izan zuen eragina nabarmendu da, gatazkaren ondorioak eta ikasgaiak gaurkotasunarekin lotuz. Hitzaldian azaldutako xehetasunek XIX. mendeko gatazka sozialak eta euskal kultura eta identitatea modu sakonagoan ulertzeko aukera ematen dute. Irakurleari Lanbroa Kultur Elkarteko beste hitzaldi-afari eta bisita gidatuetan parte hartzeko aukera eskaintzen zaio, Euskal Herriko historia eta ondare kulturalaren ezagutzan sakontzeko aukera baliatuz.

Elgoibarko BARREN elkarteak antolatuta, Joseba Agirreazkuenagak emandako hitzaldia.