La mujer y su derecho al caserío guipuzcoano

Lanbroa Kultur Elkarteak antolatutako hitzaldian, emakumea eta baserria Gipuzkoan gai nagusi bihurtu zen, ikuspegi juridiko, historiko eta sozial zabala eskainiz. Rosa Ayerbe Iribar historialariak azaldu zuen nola, XVI. mendetik XIX. mendera bitarte, emakumeen eskubide juridikoak mugatuak izan ziren baserrien transmisioaren kudeaketan. Ohikoa izan da mayorazgoaren mitoa aurkeztea baserriak bermatzeko mekanismo gisa; hala ere, Ayerbek dokumentazio historiko zehatzaren bidez azaldu zuen sarritan emakumeen bazterketa juridikoaren tresna ere izan zela.

Hitzaldiak ondare transmisio eskubide historikoak aztertu zituen, Gipuzkoako baserrien antolaketa eta ondarearen banaketa zehaztuz, baita tradizio juridikoek emakumeen rola nola mugatu zuten ere. Genero-ikuspegia historian lantzea ezinbestekoa da gaur egun, emakumeen ekarpena eta eskubideak historiaren kontakizunetan bere osotasunean txertatzeko. Baserria ez zen soilik familia baten ekonomia-ardatz: Ayerbek baserriaren gizarte-balioa ere agerian utzi zuen, ohitura, arau eta egitura juridikoen bidez belaunaldiz belaunaldi mantendutako sistema baten parte gisa.

Ondorio gisa, argi geratu zen gure historiaren berrirakurketa ezin dela ulertu emakumeen presentziarik gabe. Mayorazgoaren mitoa zalantzan jartzeak ez du soilik iraganeko lege eta ohituretan sakontzea eskatzen; gaur egungo gizartean ondarearen eta historiaren gaineko ikuspegi inklusiboagoa sustatzea ere bada. Horregatik, Lanbroa Kultur Elkartearen ekimen honek ez du iraganari begiratzeko aukera soil bat eskaintzen, baizik eta gure gizarteak ondareari eta berdintasunari buruz dituen ideiak berrikusteko gonbita ere bada.

Hitzaldi-afariaren podcast saioa